Drie uur politieke lafheid (Hoegin)

Was de voorstelling deze namiddag in de commissie Binnenlandse Zaken afgesproken spel? Afgaande op het verslag van De Standaard zou je denken van wel: drie uur was de commissie bijeen, twee uur om over de procedure voor de zitting te bekvechten, en vervolgens een uur om de zitting te schorsen.

Slechts vijf minuten politieke moed zijn er nodig om de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde te splitsen, maar deze namiddag toonde de CD&V aan dat de partij veel meer politieke lafheid in voorraad heeft dan politieke moed. Commissievoorzitter Pieter de Crem, die op voorhand de indruk had gegeven dat hij er vaart zou achter zetten, bleek uiteindelijk slechts op te treden als een soort telegeleide pop in dienst van Herman van Rompuy, die op zijn beurt de laatste dagen heeft aangetoond dat hij meer dan bereid is om onder de beruchte lat door te gaan om de CD&V federaal toch maar aan de macht te brengen. Het is duidelijk dat de CD&V vandaag absoluut niet van plan was ook maar één millimeter vooruitgang te boeken in het dossier-Brussel-Halle-Vilvoorde om de kansen op federale regeringsdeelname honderd procent gaaf te houden. De stemming op het einde van zitting, waarbij gestemd werd over het voorstel om de zitting op te schorten, spreekt boekdelen: van de Vlaamse partijen stemde alleen CD&V voor, samen met alle Franstalige partijen, terwijl zelfs Groen! zich onthield. Kartelpartner N-VA daarentegen stemde tegen.

Wat ik me afvraag is of het poppentheater van deze namiddag ook vooraf afgesproken was met kartelpartner N-VA. Als dat niet het geval is, dan werd de N-VA deze namiddag mooi om de tuin geleid en staat ze eigenlijk volledig voor aap. De vraag «Quid N-VA», zoals die al te lezen stond in de «schootnota» van Jean-Luc Dehaene dringt zich daarmee op. Eén zaak is dat CD&V ostentatief plooide voor de Franstaligen, een andere is dat de christen-democraten hun eigen kartelpartner bedrogen en voor schut gezet hebben. Zelfs de Open Vld, niet bepaald de meest flamingante partij, vond de houding van de CD&V deze namiddag op z’n minst merkwaardig en snapte eigenlijk niet goed wat er aan de hand was (of afgesproken). Het is echter duidelijk dat er tussen N-VA en CD&V eens goed doorgepraat zal moeten worden over de gebeurtenissen van vandaag. (Het alternatief is dat ook de N-VA in het complot betrokken was, maar daar durf ik zelfs niet aan denken.)

En Brussel-Halle-Vilvoorde is het enige punt niet waarop CD&V toegeeft aan de Franstaligen. Het concept van een zogenaamde Raad van Wijzen blijft hardnekkig circuleren, en niemand minder dan diezelfde Pieter de Crem verklaarde vandaag dat hij «persoonlijk voorstander» is van zo’n raad. Om eventjes de puntjes op de i te zetten: indien die Raad van Wijzen haar werk doet vóór de federale regeringsformatie is er geen vuiltje aan de lucht, maar als het de bedoeling is dat die Raad van Wijzen zich zal buigen over de staatshervorming nadat een federale regering gevormd werd, dan pleegt de CD&V woordbreuk tegenover haar kiezers. En dan wordt het interessant om te weten of ook kartelpartner N-VA mee in zo’n scenario wil stappen, of toch wil vasthouden aan haar verkiezingsbeloften. Opnieuw dringt de vraag zich op: «Quid N-VA».

Échte splitsing gerechtelijk arrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde graag! (Hoegin)

Het is bijna –bijna– aandoenlijk de Franstalige onderhandelaars aan de poorten van Hertoginnedal te zien uitschruwelen dat rechtspraak in de eigen taal toch een mensenrecht is, en dat daarom het gerechtelijk arrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde niet gesplitst mag worden. Er zijn namelijk ooit andere tijden geweest, of beter gezegd, die tijden zijn zelfs nog niet helemaal voorbij. Maar de splitsing die de Vlaamse onderhandelaars eisen, en de Franstaligen dus weigeren, is nog niet eens een échte splitsing, want de zes faciliteitengemeenten zouden nog steeds een beetje onder het tweetalige gerechtelijk arrondissement Brussel vallen, over de gewestgrenzen heen dus!

Laten we beginnen met het boekje van de Franstaligen eens open te doen, en daarbij ga ik dus niet eens terug naar de zaak-Coucke en Goethals. Kijken we gewoon even naar de toestand van het arrondissement van vandaag, en dan wordt het duidelijk dat het absolute mensenrecht dat de Franstaligen inroepen bijzonder relatief is naargelang het hen uitkomt. In Brussel zouden twee derden van de rechters minstens een functionele kennis van de andere landstaal moeten hebben (dat wil zeggen: kunnen begrijpen, niet recht spreken), maar voor de Franstaligen is al totaal onredelijk en voorbijgestreefd. Van de 104 rechters in de Rechtbank van Eerste Aanleg zijn er 72 Franstalig en 32 Nederlandstalig, en daarvan bewezen 31 Nederlandstaligen hun kennis van het Frans,en 36 Franstaligen hun kennis van het Nederlands. Je hoeft geen hogere wiskunde gestudeerd te hebben om hier een scheeftrekking op te merken. Bovendien zijn er 30 toegevoegde rechters, 26 daarvan Franstaligen. Zowel één Nederlandstalige als één Franstalige toegevoegde rechter heeft bewezen de andere taal te kennen, en we zullen maar zeggen dat dus netjes verdeeld is zeker? Toegevoegde rechters hoeven echter geen functionele kennis van de andere taal te hebben, en hun benoeming is slechts tijdelijk, maar «tijdelijk» is in Brussel een bijzonder rekbaar begrip als er Franstalige eentaligheid in het spel is.

Wat leren deze getallen? Dat rechtspraak in de eigen taal voor de Franstaligen het volgende betekent: in Vlaanderen rechtspraak in het Frans wanneer één van de betrokken partijen Franstalig is, en in Brussel rechtspraak in het Frans wanneer de rechter Franstalig is. De Vlamingen in Brussel weigeren dat echter te aanvaarden, en het is dan ook hun schuld dat er zo een grote gerechtelijke achterstand is, niet die van de eentalig Franstalige rechters die weigeren Nederlands te leren. Of daar intellectueel niet toe in staat zijn. Het zou in ieder geval goed zijn als één van de Vlaamse onderhandelaars deze feiten eens voor de voeten van de Franstalige onderhandelaars zou gooien wanneer zij nog eens aan de poorten van Hertoginnedal verklaren dat rechtspraak in de eigen taal een mensenrecht is.

Maar er is meer. Als ik het huidige splitsingsvoorstel lees, vraag ik me af of Guido Moons het wel bij het rechte eind heeft wanneer hij zegt dat de Vlamingen nog geen toegevingen hebben gedaan. Ik citeer letterlijk uit De Standaard van 2 augustus: «Een splitsing van het arrondissement houdt in dat de Franstalige rechtbanken alleen bevoegd zijn in Brussel en voor de Franstaligen in de zes faciliteitengemeenten.» Vergis ik me, of is dit een enorme uitbreiding van de faciliteiten? Feit is dat na zo’n «splitsing» de grenzen van de twee arrondissementen niet zouden samenvallen met die van de gewesten: het arrondissement Brussel zou immers ook «een beetje» tot in Vlaanderen reiken! Of wordt het arrondissement Halle-Vilvoorde ook bevoegd voor de Nederlandstaligen in Edingen, een faciliteitengemeente in Henegouwen die aan het arrondissement grenst? Rechtspraak in de eigen taal was toch een mensenrecht, niet?

Brussel-Halle-Vilvoorde: Quousque tandem? (46) (Hoegin)

Het is al een tijdje relatief stil rond de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde: blijkbaar weigeren de media ook nà de verkiezingen meer aandacht aan het dossier te besteden dan het absolute minste van het minste. Nochtans zakten deze week CD&V en N-VA voor hun eerste examen in dit dossier, toch als we het Vlaams Belang mogen geloven, en dat zou toch een kleine vermelding in de pers waard moeten zijn. En verder duikt aan Franstalige zijde weer de eis voor een soort van inschrijvingsrecht op.

Voor zover ik weet werd het bericht nergens anders bevestigd of ontkend, en dus heb ik niet meer informatie dan wat het Vlaams Belang vrijdag in een persmededeling schreef: het Vlaams Belang wou in de Kamercommissie die zich boog over de geldigheid van de voorbije verkiezingen een amendement indienen over onder meer de ruim 600 bezwaarschriften die de laatste dagen verzameld werden, maar Didier Reynders, voorzitter van de commissie, wou hier niet van weten. Inge Vervotte en Jan Jambon, die in de commissie de CD&V respectievelijk de N-VA vertegenwoordigde, sloten zich aan bij het standpunt van deze laatste –ik ga me niet moe maken iets te schrijven over de houding van de Open Vld of de sp.a in deze zaak– hoewel die partijen nochtans goed vertegenwoordigd waren bij de indieners van de bezwaarschriften. Als het Vlaams Belang in de persmededeling met spek geschoten heeft mogen CD&V en N-VA het me altijd laten weten. Indien niet moeten ze anders op de volgende gemeenteraadszitting in Londerzeel maar eens gaan verklaren waarom ze op deze manier het voltallige schepencollege van die gemeente eens goed in hun hemd hebben gezet. Het is in ieder geval een slecht teken aan de wand voor een onverwijlde splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde zonder toegevingen of wat dan ook.

Wat dat laatste betreft stond er gisteren een tweede veeg teken te lezen in een commentaarstuk van Steven Samyn in De Standaard: volgens een –uiteraard anonieme– Franstalige kandidaat-minister is er een oplossing voor Brussel-Halle-Vilvoorde in de maak die verdacht veel doet denken aan een vorm van inschrijvingsrecht voor de Franstaligen in de Rand in ruil voor de splitsing van de kieskring. Dit kan natuurlijk een kwakkel zijn, of niet; hoe dan ook is het goed in deze dagen nog eens een persmededeling van N-VA en CD&V onder de aandacht te brengen, gedateerd op 10 mei 2005 en ondertekend door Jo Vandeurzen en Bart de Wever, geschreven naar aanleiding van het uitlekken van enkele details over een geheim akkoord waar de toenmalige paarse regering onzaliger nagedachtenis over aan het onderhandelen was. De laatste twee paragrafen vatten de teneur van de persmededeling goed samen:

Uit indiscreties vanuit de geheime onderhandelingsplaats, kunnen CD&V en N-VA alleen maar besluiten dat er sprake is van nieuwe, bijkomende rechten en compensaties voor Franstaligen in Vlaanderen. Dit is tegen de grondwet en dus onbespreekbaar.

Om al deze redenen wijzen CD&V en N-VA al deze denkpistes af.

Laat ons hopen dat CD&V en N-VA zulke denkpistes nog steeds even categoriek afwijzen, ook al zitten zij nu mee aan tafel op die geheime onderhandelingsplaats.

Open Vld: Provincie Leuven en Brussel-Halle-Vilvoorde? (Hoegin)

Pijnlijk: de verkiezingssite van Open Vld vraagt de bezoeker in welke provincie hij woont, maar Vlaams-Brabant komt niet in het lijstje voor. Blijkbaar zit men zelfs bij de Open Vld serieus in de knoop met de Belgische staatsconstructie. Merkwaardig hoe een partij die door de Belgische warboel er niet meer in slaagt het onderscheid te maken tussen provincies en kieskringen toch nog straffe uitspraken wil doen over staatshervormingen en separatisme.

Als deze flater al één ding duidelijk maakt, dan wel dat de Vlamingen niet op de Open Vld hoeven te rekenen om bij de komende communautaire onderhandelingen hun belangen te verdedigen of te vrijwaren. Dat wil zeggen, als er nog Vlamingen (of flamingante Belgen) rondliepen die in die illusie verkeerden. Het is immers correct dat het oorspronkelijk de bedoeling was dat de kieskringen zouden samenvallen met de provincies, maar zoals bekend bestaat er zoiets als de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde, en in het bijzonder Franstaligen in Halle-Vilvoorde die zich niet willen neerleggen bij het feit dat zij in Vlaanderen wonen. Had men bij de Open Vld ook maar enige gevoeligheid gehad op dat punt, zou men zulke fout niet eens kúnnen maken hebben. Dat dit echter wel kan, en dan nog wel onder een partijvoorzitter die ooit nog zijn carrière begonnen is bij de Volksunie, zegt veel. Heel veel.

Tenzij natuurlijk. Ik heb het partijprogramma van de Open Vld nog niet volledig nagelezen, maar misschien zitten ze in de Melsensstraat wel met een wit konijn in hun hoed om het probleem-Brussel-Halle-Vilvoorde eens en voor goed op te lossen? Als je van de provincies geen kieskringen kan maken, maak dan van de kieskringen provincies. Dat ze daar nog niet eerder aan gedacht hebben! Gedaan dus met de provincie Vlaams-Brabant, leve de provincies Leuven en Halle-Vilvoorde. Wie gaat daar tegen zijn? De sp.a van Louis Tobback uit Leuven? Of de CD&V van Jean-Luc Dehaene uit Vilvoorde? En Halle-Vilvoorde wordt dan een eigen kieskring met apparentering met Brussel, net zoals Waals-Brabant. Dat de flamingante anti-Belgen dan maar eens komen bewijzen dat ongrondwettelijk zou zijn!

Brussel-Halle-Vilvoorde: Quousque tandem? (45) (Hoegin)

Volgens een nota van het kabinet van Brussels minister Benoît Cerexhe (cdH) zou het voor de Vlamingen geen goede zaak zijn als zij de komende federale verkiezingen in Halle-Vilvoorde daadwerkelijk zouden boycotten of in het honderd sturen. Deze nota gaat echter (impliciet) uit van een aantal veronderstellingen waar toch wel wat vraagtekens mogen bijgeplaatst worden.

Al naargelang het scenario zou het gevolg van een boycot in Halle-Vilvoorde kunnen zijn dat de Franstaligen tot zes extra kamerzetels in de wacht kunnen slepen in de kieskring. Of het er meer of minder zouden zijn, doet er eigenlijk niet toe, maar het is opmerkelijk dat een krant als De Standaard de resultaten en de conclusie van de nota publiceert zonder enige randbemerking, en zelfs de titel «Boycot verkiezingen zou Vlamingen geen goed doen» boven het artikel plaatst. Ik zit dus sterk met de indruk dat de krant meestapt in de redenering van Benoît Cerexhe, en denkt dat de nota een argument is tegen de actie van de burgemeesters. Laten we echter toch even de puntjes op de i zitten:

Ten eerste is het merkwaardig dat zulke waarschuwing uit de hoek van de Franstaligen komt. Als er een reële kans zou bestaan dat de Franstaligen extra kamerzetels in de wacht zouden kunnen slepen door de actie van de burgemeesters, dan zouden zij ook geen reden hebben om de actie van de burgemeesters te doen stoppen, wel integendeel zelfs. Het zijn echter vooral de Franstaligen die groot misbaar maken over de actie van de burgemeesters, wat mij doet vermoeden dat zij eigenlijk zelf niet in de conclusies van de nota geloven. En zelfs als hun misbaar ingegeven zou zijn door hun bekommernis om de Franstalige stemmen uit Halle-Vilvoorde die door zo’n boycot niet uitgebracht zouden kunnen worden, moeten we als Vlamingen daar toch niet al te naïef over doen: geen haar op mijn hoofd twijfelt eraan dat de Franstaligen zonder verpinken desnoods een heel miljoen Franstalige stemmen uit heel Vlaanderen zouden laten vallen als hun dat extra zetels zou opleveren in de Kamer in verhouding tot hun aantal in België. Op dat vlak kunnen we van hen nog wel iets leren: het onderscheid tussen het wezenlijk en het bijkomstige.

Een ander punt is echter dat de nota van het kabinet van Benoît Cerexhe ervan uitgaat dat in voorkomend geval de verkiezingen ook geldig zouden verklaard worden. En wie verklaart ook al weer die verkiezingen voor geldig? Precies: de federale Kamer. En om een meerderheid in de Kamer te halen, heb je zuiver wiskundig ook Vlaamse stemmen nodig. Dat zou dus betekenen dat de Vlaamse partijen eerst in Halle-Vilvoorde zouden zorgen voor een boycot omwille van de ongrondwettelijkheid van de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde, en vervolgens zonder problemen diezelfde verkiezingen geldig zou verklaren in de Kamer. Welke Vlaamse partij gaat daaraan meedoen? Ik zie zelfs een sp.a-SPIRIT in dit verband niet in staat een herhaling van het kunststukje dat ze afleverden in verband met het migrantenstemrecht op te voeren. Een Vlaamse partij die van plan is de verkiezingen geldig te verklaren na 10 juni zonder splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde, zal ook niet in haar eigen vlees snijden door een boycot in Halle-Vilvoorde op 10 juni zelf.

Tot slot, zelfs als het tot een boycot in Halle-Vilvoorde zou komen, en er worden enkele Vlaamse stemmen gevonden om samen met de Franstaligen de federale verkiezingen geldig te verklaren –Groen! bijvoorbeeld– dan denk ik dat de Franstaligen daarmee meteen ook de onafhankelijkheid van Vlaanderen een zeer grote stap dichterbij zullen gebracht hebben. Zulke stap zou bijvoorbeeld ook internationaal de nodig aandacht trekken, en de erkenning van een Vlaamse onafhankelijkheidsverklaring aanzienlijk vergemakkelijken. De zes extra kamerzetels die het kabinet van Benoît Cerexhe meent te kunnen ontwaren in Halle-Vilvoorde zouden daarom niet meer zijn dan een Pyrrhus-overwinning, en misschien zelfs dat nog niet.

Ik denk echter dat het nooit zover zal komen. Indien de Vlaamse partijen over vijf minuten politieke moed zouden beschikken, was Brussel-Halle-Vilvoorde al lang geleden gesplitst. Een succesrijke boycot van de federale verkiezingen in Halle-Vilvoorde vergt echter meer dan vijf minuten politiek moed –enkele weken lijkt mij wat dat betreft een veel juistere schatting– wat mij op dit ogenblik doet vermoeden dat de verkiezingen in Halle-Vilvoorde zonder al te veel problemen zullen doorgaan. Ik betwijfel niet dat er bij de burgemeesters en vooral de actievoerders rond hen veel Vlaamse goede wil aanwezig is, maar vrees het ergste, en hoop dat ik ongelijk zal krijgen.

Meerderheden in de Kamer (Hoegin)

Over de bewering van Herman de Croo dat nergens geschreven staat dat een federale regering niet alleen een gewone meerderheid in de Kamer moet hebben maar ook een meerderheid in elk van de taalgroepen kan wel wat meer gezegd worden dan dat het tot nu toe in ieder geval wel een ongeschreven wet was, en dat raken aan die ongeschreven gelijk staat met spelen met vuur. Want spelen we even de bal terug naar Herman de Croo: waar staat geschreven dat een wetsvoorstel, en dan nog wel één dat een ongrondwettelijke toestand opheft in overeenstemming met een arrest van het Arbitragehof, een meerderheid zou moeten hebben in beide taalgroepen? Welaan dus, laat een Vlaamse meerderheid de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde splitsen tegen de Franstalige minderheid in, liever vandaag nog dan morgen.

Volgens Herman de Croo ben ik dan wel mentaal gehandicapt, maar het zou toch goed zijn moesten niet alleen Herman de Croo maar ook zijn partijvoorzitter Bart Somers eens aan de rest van de Vlaamse bevolking uitleggen hoe het toch komt dat de Open Vld wel ongebonden naar de verkiezingen kan gaan, maar wanneer de splitsing van de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde ter sprake komt plots heel wat minder «ongebonden» is. Neen, dan liever ongrondwettelijke verkiezingen organiseren, ja zelfs via de eigen minister Patrick Dewael burgemeesters bedreigen die weigeren de Grondwet naast zich neer te leggen.

Wat zei u, een numerieke meerderheid gebruiken om een wetsvoorstel door te drukken die in de andere taalgroep een grote meerderheid tegen heeft is onkies? Het was nochtans zo dat het migrantenstemrecht tot stand kwam, want in de Nederlandse taalgroep in de Kamer stemden alleen sp.a en SPIRIT voor. Is Open Vld vandaag hypocriet over meerderheden in de taalgroepen in de Kamer, Johan vande Lanotte is dat evenzeer, want hij maakte er toen helemaal geen probleem van dat een grote Vlaamse meerderheid door de Franstaligen mooi bij de bok werd gezet, met de hulp van zijn partij. Ook Johan vande Lanotte heeft dus een verklaringsprobleem. Het is jammer dat geen enkele journalist de moed heeft hierover eens het vuur aan de schenen te leggen, zowel die van Herman de Croo als die van Bart Somers en Johan vande Lanotte.

Brussel-Halle-Vilvoorde: Quousque tandem? (44) (Hoegin)

En de klok tikt verder in Halle-Vilvoorde… Woensdag bevestigden 25 burgemeesters dat zij nog steeds niet van plan zijn mee te werken aan de federale verkiezingen van 10 juni, maar het lijkt erop dat Minister van Binnenlandse Zaken Patrick Dewael al het mogelijke zal doen om de verkiezingen toch te laten doorgaan.

De houding van de 25 burgemeesters is duidelijk: de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde is in strijd met de Grondwet, en daarom willen zij niet meewerken aan de organisatie van de komende federale verkiezingen. Zij werden bovendien donderdag nog gesterkt in hun houding door de uitspraak van de Brusselse Kamer van Inbeschuldigingstelling. De Kamer oordeelde namelijk dat de 23 burgemeester die geweigerd hadden mee te werken aan de organisatie van de Europese verkiezingen in 2004 buiten vervolging konden gesteld worden. Meteen een signaal dat de burgemeesters misschien wel politiek hun vel riskeren, maar hoogstwaarschijnlijk niet gerechtelijk.

Een ander paar mouwen is wat Patrick Dewael de komende weken van plan is. Hierover ondervraagd in de Kamer verklaarde hij dat de regering alles in het werk zal stellen om de verkiezingen door te laten gaan «om de democratische rechten van alle burgers te verzekeren». Dat is eigenlijk een merkwaardige houding wanneer het duidelijk is dat de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde in strijd is met de Grondwet: is dit eenvoudige feit immers niet op zich reeds een indicatie dat de democratische rechten van sommige burgers geschonden zullen worden als Brussel-Halle-Vilvoorde niet gesplitst wordt?

Interessanter is dat Patrick Dewael gouverneur Lode de Witte als stroman zal gebruiken om deze ongrondwettelijke verkiezingen te doen plaatsvinden. Dit betekent dat een merkwaardige constellatie de «rechten» van de Franstaligen in Halle-Vilvoorde zal behartigen: een minister van de Open Vld en een gouverneur van duidelijke sp.a-signatuur. Wat dat laatste betreft is het goed even de woorden van sp.a-voorzitter Johan vande Lanotte van november verleden jaar in herinnering te brengen:

Ik ben geen vragende partij meer om de splitsing van BHV te regelen. Het interesseert me niet meer. Als de Franstaligen een voorstel doen om de kieskring te splitsen, zal ik hen vragen wat zij in ruil geven. Zijn er daardoor straks geen federale verkiezingen meer mogelijk? Dat is dan hun probleem. De Vlaamse staat is dan vanzelf geboren. (Cursivering toegevoegd.)

Vandaag zien we echter, in tegenstelling tot wat Johan vande Lanotte in november beweerde, dat de sp.a mee zal helpen om de federale verkiezingen toch mogelijk te maken, niettegenstaande Brussel-Halle-Vilvoorde niet gesplitst is. De zoveelste woordbreuk van de sp.a in deze kwestie dus.

Brussel-Halle-Vilvoorde: Quousque tandem? (43) (Hoegin)

De klok voor de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde heeft lange tijd stilgestaan, maar is nu opnieuw aan het tikken: een maand geleden beslisten immers de burgemeesters van Halle-Vilvoorde dat zij geen kiezerslijsten zouden opmaken.Volgens de wet moeten zij daar nochtans ten laatste op 30 maart mee beginnen.

In hoeverre alle burgemeesters die beslissing opgevolgd hebben is mij onbekend, maar op 21 maart zal de actie in ieder geval geëvalueerd worden op een staten-generaal in Merchtem. Meteen zal daar duidelijk worden of er toch al burgemeesters door de knieën zijn gegaan, en wie dat eventueel zou zijn. Hoe dan ook is er opnieuw een mechanisme in gang gezet met een concrete datum waarop politici en burgemeesters over de kwestie kleur zullen moeten bekennen. In het bijzonder is het uitkijken naar de reactie van de Minister van Binnenlandse Zaken Patrick Dewael indien enkele of alle burgemeesters voet bij stuk houden.

Wat duidelijk is, is dat het voor de burgemeesters deze keer moeilijker zal zijn om overstag te gaan voor onduidelijke beloftes van federale politici vergeleken met 2004. Voor VLD en sp.a is er in wezen weinig veranderd, en niemand verwachtte trouwens in 2004 dat zij het voortouw zouden nemen om de kieskring gesplitst te krijgen, maar voor CD&V en zeker N-VA stellen de zaken zich vandaag helemaal anders dan in 2004. Zij hadden immers gezworen dat zij niet in een Vlaamse regering zouden stappen zonder een splitsing, maar deden dat uiteindelijk toch omdat ze machteloos stonden tegenover de paarse federale regeringspartijen. Hun geloofwaardigheid heeft daarmee een serieuze knauw gekregen, en een nieuwe belofte dat zij niet in een federale regering zullen stappen zonder een splitsing kan daarom maar weinig indruk maken.

In het bijzonder voor de CD&V is Brussel-Halle-Vilvoorde een hete aardappel omwille van de vele tegenstrijdige belangen. Aan de ene zijde kan de partij de eis tot splitsing niet zomaar laten vallen, omdat daardoor ofwel het kartel met N-VA onmiddellijk (opnieuw) aan diggelen zou liggen, ofwel de N-VA totaal ongeloofwaardig zou worden binnen de Vlaamse beweging. Als bij de N-VA al vóór de verkiezingen «de dood in het hart» zou intreden, riskeert het kartel dat het laatste groepje Vlaams-nationalisten voorgoed in de armen van het Vlaams Belang (of Lijst Dedecker!) zou verdwijnen, met alle electorale gevolgen vandien, ook voor kartelpartner CD&V. Anderzijds kan de CD&V het ook niet té hard spelen in Brussel-Halle-Vilvoorde: wanneer enkele CD&V-burgemeesters er mee voor zouden zorgen dat de verkiezingen er volledig in het honderd zouden lopen, zou de partij wel eens al haar kansen voor een federale regeringsdeelname kunnen verspelen nog voor er nog maar één stem werd uitgebracht. Zelfs met 33% van de stemmen in Vlaanderen is de partij niet incontournable als Groen! bereid is in een nieuw paars-groen avontuur te stappen. Voeg daar nog eens de interne elementen aan toe die helemaal niet gediend zijn met een al te Vlaamse positionering van de CD&V, en het wordt duidelijk dat het afwachten wordt hoe die partij de komende weken en maanden de kwestie zal aanpakken.

Wat echter nu al vaststaat is dat de communautaire problematiek ondanks de verwachtingen en misschien vooral de hoop van sommigen wel degelijk een prominente rol zal spelen in de komende verkiezingscampagne. Voor het Vlaams Belang, dat het communautaire vooraan in zijn verkiezingsprogramma heeft geplaatst, is dit waarschijnlijk alleen maar een voordeel. Voor Groen! maakt het weinig of niets uit, en ook bij de sp.a en het kiespubliek van die partij leeft het thema niet echt. Erger is dit voor de VLD, dat nog steeds de «V» in haar naam voert, ook al wordt het belang van die letter vandaag afgezwakt door de nadruk op de «openheid» van de partij (en datzelfde geldt trouwens ook voor de «L», doch dit terzijde), terwijl de CD&V door de hele kwestie in een lastig parket komt, zowel intern als extern. Maar voor de N-VA is het toch wel ironisch te noemen dat precies een communautair thema uiteindelijk wel eens in het nadeel van de partij zou kunnen spelen: niet alleen riskeert de alliantie reeds voor de verkiezingen een enorme toegeving te moeten doen, bovendien doet de hele kwestie onvermijdelijk onverwijld terugdenken aan haar mislukking van 2004. Kiezers hebben over het algemeen een kort geheugen, maar geldt dat ook als zij met hun neus zo op de feiten gedrukt worden?

Guy Verhofstadt, «staatsman» (Hoegin)

Ik weet niet wat er tegenwoordig aan de hand is met Bart Brinckman, maar telkens hij een nieuw artikel afscheidt is het lachen geblazen. Zo verliest hij af en toe in zijn ijver om het Vlaams Belang een crisis aan te praten al eens de trappers, terwijl hij Guy Verhofstadt dan weer uitroept tot staatsman… op basis van zijn communautaire blik dan nog wel.

Het artikel dat Bart Brinckman produceerde naar aanleiding van de toespraak van Guy Verhofstadt voor de gesteld lichamen krijgt het etiket «nieuwsanalyse» opgeplakt, maar «hulde» of «propaganda» zou ongetwijfeld veel beter de lading gedekt hebben. Zelfs de minste kritische noot ontbreekt, ook daar waar Guy Verhofstadt duidelijk een loopje met de waarheid neemt, om niet te zeggen dat hij als naar gewoonte staat te liegen. Waarom Bart Brinckman nog altijd de titel «journalist» voert in plaats van «Verhofstadt-groupie» heeft waarschijnlijk maar één reden: tot nader order is het de krant De Standaard die zijn loon uitbetaalt, en niet Guy Verhofstadt. Enfin, dat denk ik toch.

Maar goed, wat schrijft Bart Brinckman daar allemaal? Volgens hem «lanceerde» Guy Verhofstadt zich als «een ware staatsman» in het communautaire debat door in zijn toespraak «op een haast analytische manier de diagnose van de huidige communautaire pijnpunten» te maken. De cursivering is uiteraard van mijn hand, want ik denk niet dat Bart Brinckman werkelijk bedoelde wat hij daar schreef. Iemand die haast over de beek sprong loopt immers met natte voeten rond, en zo schiet iemand die op een haast analytische manier een diagnose maakt eigenlijk alleen maar met spek. In de volksmond noemt men zo iemand trouwens geen dokter, maar een kwakzalver, en Verhofstadt een communautaire kwakzalver noemen is misschien zo gek nog niet, maar dat het de bedoeling was wil ik toch betwijfelen.

Bij de drie zwakheden die Guy Verhofstadt aanhaalt in zijn toespraak kunnen toch wel enige opmerkingen geplaatst worden. Dat de bevoegdheden te versnipperd zijn en dat de deelgebieden niet ten volle de verantwoordelijkheid voor hun beleidsdaden dragen zijn twee dingen die samenhangen, maar verder wel correct. Maar bij de vaststelling dat de «Brusselse rand» een pijnpunt is mocht toch wel een beetje commentaar vermeld worden. Zo bijvoorbeeld dat er geen Brussels rand bestaat, maar alleen een Vlaamse Rand. Dat het probleem in die Vlaamse Rand vooral zijn oorsprong vindt in het feit dat de Franstaligen zich niet willen neerleggen bij het territorialiteitsprincipe dat in België geldt, of beter gezegd, het territorialiteitsprincipe in Vlaanderen. Zodra men het Waalse Gewest binnenstapt geldt immers het droit du sol plots wel, en krijgt het begrip faciliteiten een heel andere invulling. En ten slotte beperken de problemen zich niet alleen tot de Vlaamse Rand, maar worden in Brussel de taalwetten door de Franstalige en masse met de voeten getreden. De lijst met illegale benoemingen haalt misschien nooit de kolommen van de weldenkende pers, maar dat betekent nog niet dat ze daarom niet zouden voorkomen, zeldzaam of toch wel een beetje geoorloofd of legaal zouden zijn.

Ook met de krijtlijnen van Guy Verhofstadt zit het goed fout. Zo bijvoorbeeld dat de eis tot splitsing van de gezondheidszorg weggevallen zou zijn omdat de onverklaarbare verschillen weggewerkt werden. Ten eerste is die eis helemaal niet weggevallen, maar meer dan ooit actueel. Ten tweede zijn de onverklaarbare verschillen ook niet weggewerkt, maar slaagt federaal België er tegenwoordig beter in verhalen daarover uit de pers te houden. En gedraagt de N-VA (onder druk van CD&V die graag in een volgende federale regering zou zitten?) zich op dat punt tegenwoordig veel rustiger dan pakweg twee-drie jaar geleden. Het laatste dat ik uit die hoek over de gezondheidszorg gehoord heb is dat ze één of ander rapport eens grondig gingen bestuderen. Of las ik dat ze nog maar eens een nieuw rapport gingen bestellen, voor alle zekerheid?

Ook wat de werkgelegenheid betreft zit de Eerste Minister er goed naast. Het probleem in België is namelijk niet dat dezelfde regels op verschillende manieren worden toegepast in de verschillende landsdelen –was dat trouwens niet slechts een mythe, in het leven geroepen door kaakslagflaminganten?– hoewel dat de zaken er natuurlijk niet bepaald op vooruit helpt, maar wel dat er voor verschillende problemen verschillende oplossingen nodig zijn, en dat federaal België dat niet wil inzien en toelaten. Het is niet door de ene patiënt, een hartlijder, te dwingen exact evenveel en dezelfde pilletjes te nemen als zijn buur, die last heeft van een maagzweer, dat hij er beter op zal worden. En als je a priori als voorwaarde voor de behandeling van beide patiënten stelt dat ze allebei precies dezelfde behandeling moeten krijgen, nog voor de haast analytische diagnose dus, kom je vrijwel zeker uit op niet meer dan wat pijnstillers en misschien wat homeopathie. Het is precies die Belgische homeopathie gemengd met pijnstillers uit Vlaanderen die de toestand van de Waalse economie zo dramatisch heeft gemaakt. Dat een «wezenlijke solidariteit» noemen verandert daar trouwens niets aan.

Tot slot dan het ultieme pijnpunt van de laatste jaren, dat meteen het staatsmanschap van Guy Verhofstadt reduceert tot zijn ware proporties: Brussel-Halle-Vilvoorde. In welk ander land zou het mogelijk zijn dat een regering er veertien dagen vroeger dan gepland de brui aan moet geven omdat de regering er niet geslaagd is een kieskring in overeenstemming te brengen met de Grondwet? In welk ander land zou de bevolking zoiets trouwens slikken, laat staan dat de pers er zo «sereen» over zou doen. Om nog maar te zwijgen over «kwaliteitsjournalisten» die amper een week later de Eerste Minister, die uiteindelijk toch verantwoordelijk is voor die wantoestand, uitroepen tot staatsman met een communautaire blik. Il faut le faire, zoals men aan de andere kant van de taalgrens zegt.

Brussel-Halle-Vilvoorde: Quousque tandem? (42) (Hoegin)

Hoogmoed komt voor de val, zegt een Vlaams spreekwoord. Of Didier Reynders en met hem de Franstaligen over enkele maanden een pijnlijke val zullen meemaken is zeer de vraag; de hoogmoed is er in ieder geval vandaag al. En mensen met hoogmoed willen wel eens diep in hun kaarten laten kijken, zoals Didier Reynders dit week-end deed in een interview met De Standaard.

Gaan we eerst eens een paar weken terug, naar eind november, toen Johan vande Lanotte, voorzitter van de sp.a, als een donderslag bij heldere hemel van de vaststelling beviel dat de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde geen Vlaams probleem meer was, maar een Franstalig. Het is maar hoe je je waar verkoopt natuurlijk, maar de professor grondwettelijk recht vergat in zijn betoog te vertellen op welke manier Brussel-Halle-Vilvoorde een probleem voor de Franstaligen zou kunnen vormen. Omdat ze daardoor ook tot aan de poorten van Aalst en Mechelen stemmen moeten gaan ronselen, of erger nog, door die stemmen extra zetels in de Kamer moeten opvullen? Ze liggen er ongetwijfeld nu al wakker van. Of omdat verkiezingen met een ongesplitst Brussel-Halle-Vilvoorde onwettig zouden zijn? Alsof de Franstaligen zich van dat laatste ook maar ene moer zouden aantrekken: als puntje bij paaltje komt is het immers de Kamer die de verkiezingen voor geldig verklaart, en ik durf er gif op innemen dat de partij van Vande Lanotte er zich niet op zal laten betrappen de komende onwettige verkiezingen ongeldig te laten verklaren.

Het is daarom ook dat Didier Reynders er behoorlijk gerust in is en languit in zijn zetel kan uitzakken tijdens het interview met De Standaard. Van enige commotie rond Brussel-Halle-Vilvoorde heeft hij het afgelopen jaar niets gemerkt, stelt hij vast, en gelijk heeft hij. Hij vergist zich echter wel op een ietwat opmerkelijke manier wanneer hij denkt dat de provincie- en gemeenteraadsverkiezingen het juiste forum zouden geweest zijn voor verdere acties van de burgemeesters – helemaal thuis in de materie schijnt hij dus toch niet te zijn.

Zijn analyse is echter wel pijnlijk scherp waar het over de CD&V en haar communautair gedrag gaat. Partijvoorzitter Frank Vanhecke van het Vlaams Belang zou het niet beter kunnen zeggen (maar dan zou het ook niet in De Standaard hebben gestaan, denk ik):

[…] agressieve voorstellen […] soms –niet alle dagen– van Yves Leterme. De communautaire standpunten die bijvoorbeeld CD&V op de VRT vertolkt, verschillen nogal van wat die partij op de RTBf vertelt.

En nog:

[…] ik zal wel wachten op de communautaire standpunten van CD&V tot ná de verkiezingen. Dat is altijd zo geweest met de CVP: je moet niet te veel luisteren naar wat ze zeggen voor de verkiezingen, van belang is wat erna komt.

Het gebeurt niet vaak dat ik het eens ben met Didier Reynders, maar deze keer slaat hij toch wel spijkers met koppen. En als ik overweeg dat hij met dit discours eigenlijk niet veel te winnen heeft, tenzij hij bewust stemmen die de paarse partijen in Vlaanderen verliezen niet naar het Vlaamse Kartel maar naar het Vlaams Belang wil jagen, kan ik niet anders dan tot het besluit komen dat er enige hoogmoed in het spel is en hij verder niets anders dan de waarheid vertelt, toch gezien vanuit zijn Franstalig perspectief. Toch eens iets waar de Vlaamse kiezer over zou moeten nadenken de komende maanden.